Alerji Nedir?
Vücudun yabancı olarak tanıdığı solunan, yenebilen, iğne ile enjekte edilebilen veya deriye/göğse doğrudan temas eden organik veya bazı inorganik maddelere karşı var olan savunma mekanizmasının biraz abartılı olarak çalışma halidir. Vücudumuzun savunma mekanizması sağlıklı bir yaşam sürmemiz açısından çok önemlidir. Ancak alerjik reaksiyonlarda olduğu gibi savunma yöntemleri yerli yersiz çalışmaya başlarsa çeşitli rahatsızlıklar oluşur.
İnsan vücuduna giren ve kanda kendine özgü bir karşıt madde oluşturan yabancı maddelere “antijen”, oluşturulan karşı maddeye ise “antikor” adı verilir. Bu antijen bir alerjiye yol açarsa o zaman alerjen adını alır.
Besin reaksiyonlarını iki gruba ayırabiliriz: Birinci grup herhangi bir alerjenin ve savunma sisteminin aşırı reaksiyonunun söz konusu olmadığı, diğer mekanizmalarla oluşan, anormal yanıtların bulunduğu “besin intoleransı” olarak nitelendirilen gruptur. İkinci grup ise immünolojik yani savunma sistemi aracılığıyla besinlere gösterilen aşırı duyarlılık reaksiyonlarıdır. Bu aşırı duyarlılık reaksiyonları, savunma sisteminin önemli bir parçası olan immünoglobulin E (IgE) moleküllerinin başrolünü oynadığı reaksiyonlar sonucunda ortaya çıkabileceği gibi, Ig E molekülünün yer almadığı reaksiyonlar sunucu da gözlenebilir. Bu grup Besin alerjileri olarak sınıflandırılmaktadır.
Besin alerjisi nedir ve nasıl oluyor?
Gıda alerjisi olduğunda vücut yiyecekteki bir veya daha fazla proteine karşı tepki verir. Tepki verilen protein olduğundan, arındırılmış nişasta veya söz konusu olan gıda maddesinden yağ fraksiyonu genellikle iyi tolere edilir.
Alerjik reaksiyonlarda bağışlık sistemi her zaman dahildir. Çok küçük miktarlarda protein bile bir reaksiyon tetiklemek için yeterli olabilir.
Alerji halinde belirtiler genellikle yeme sonrası bir kaç saat içinde kendini gösterir. En yaygın belirtiler cilt reaksiyonları ve gastrointestinal semptomlardır
Meyve ve sebzeye karşı çapraz alerji, ağız ve boğazda belirtiler verir. Anafilaktik şok, birden fazla organda belirti gösteren akut alerjik bir reaksiyondur. Reaksiyonlar ağız/boğaz/mukozada şişlik, nefes darlığı, boğulma hissi, kusma ve ya da bilinç kaybı olabilir. Alerjik şok ciddi ama nadirdir.
Non-alerjik besin hassasiyeti:
Alerjide görülenlerle aynı olabilir, ama genellikle daha az ciddi ve yenilen miktara daha büyük ölçüde bağlıdırlar. Alerji proteinlere karşı bir reaksiyon iken, aşırı hassasiyet reaksiyonları gıdadaki bir
çok değişik maddelere yönelik olabilir. Laktoz intoleransında belirtilerin nedeni, kişinin süt şekerini sindirme yeteneğinin kötü olması olabilir.
Alerjinin nedenleri
Hem kalıtım hem de çevre, alerji gelişiminde rol oynar. Her iki ebeveynde, veya bir ebeveyn ve çocukların birinde alerji olan aileler, yüksek riskli aileler olarak tanımlanır. Aile içinde ne kadar çok alerji varsa, çocuklarında alerji olması için bir o kadar daha yüksek risk vardır. Ancak genetik eğilim çocuğun neye karşı alerji geliştireceğini etkilemez
TEŞHİS
- Yiyecek günlüğü tutun
- Belirtileri kaydedin
- Hastanın sağlık geçmişi
- Kan tahlilleri
- Nokta testi:
- Besin denemeleri:
- Bazofil Histamin Salınım Testi
Tedavİ
Gıda veya gıda maddelerinden uzak durmaktır. Non- alerjik gıda hassasiyetinde gıda maddesinin küçük bir miktarı tolere edilebilir, ve her biri kendi tolerans düzeyini bulmalıdır. İlaç öncelikle astım- ve egzama tedavisi söz konusu olduğu zaman gereklidir. Ayrıca daha önce alerjik şok ile reaksiyon gösteren gıda alerjisi olanlara, EpiPen® de adrenalin bulundurmaları tavsiye edilir. Doktorunuz bunun gerekliliğine karar verecektir.
Sık görülen gıda alerjenleri:
- Tereyağı, tereyağı aromalı diğer yağlar, margarin
- Kazein, kazeinatlar
- Peynir çeşitleri, yoğurt, krema, muhallebi
- Yarı hidrolize edilmiş ürünler
- Laktalbumin, laktoglobulin, laktoz, laktuloz içerenürünler
- Süt (az yağlı yarım yağlı, süt tozu, süt proteinleri, diğer hayvan sütleri)
- Puding, helva,
- Aroma katıcı maddeler (doğal veya yapay)
- YUMURTA
- Balık Alerjisi
- Fındık, fıstık ve diğer yağlı tohumlar
- Meyveler
- Sebzeler ve kuru baklagiller
- Baharatlar ve çeşni vericiler
- Çikolata
- Bal
- İçecekler
- Gıda katkı maddeleri
