- Guatr hastalığı kilo alıp vermeyi etkiler mi?
Guatr; iyot yetersizliği, selenyum yetersizliği, demir yetersizliği, ailede guatr öyküsü, TSH hormonunun fazla salgılanması gibi farklı nedenlerden dolayı tiroid bezinin büyümesine denir. Bu hastalık, metabolizmanın çalışmasını kontrol eden ve yaşamsal fonksiyonlar için gerekli olan tiroid hormonları üzerinde etkilidir. Bu durum, metabolizma hızını yavaşlattığı için hastanın kilo vermesi zorlaşır. Guatr şikayeti olan kişiler, bir endokrin uzmanına danışıp hormon ve ilaç tedavisi almalıdır. Beslenmesi için de bir diyetisyenden kişiye özel yeterli ve dengeli bir diyet programı istemelidir.
- Sporcu gıda takviyelerinin fazla kullanımı karaciğeri zorlar mı?
Spor yapan herkesin gıda takviyesi alması gerekmez. Fazla protein ve vitamin tüketmek kas yoğunluğunu ve gücünü de artırmaz. Özellikle vücut geliştirme sporcuları yüksek oranlarda protein tüketmeleri gerektiğini düşünmektedir. Bu çok yanlış bir düşüncedir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken nokta; ihtiyaç kadar beslenmektir. Spor yapan herkesin proteine ihtiyacı vardır. Kişi ihtiyacı olan miktarı bu konuda uzman bir diyetisyene danışarak öğrenmelidir. İhtiyaçtan fazla gıda takviyesi almak; besin öğesi dengesizliğine ve dehidrasyona neden olacaktır. Ayrıca karaciğer hasarı, böbrek yükünün artması, kas zayıflığı ve yorgunluk da gözlenebilir.
- Spor yaparken carnitine kullanıyorum. Carnitine yerine yağ yakımını hızlandırıcı hangi besinleri kullanabilirim?
Carnitine; vücutta karaciğer ve böbreklerde üretilip beyin, kalp, kas ve spermde depolanmaktadır. Vücut tarafından üretilen carnitine normal şartlar altında kişiye yeter. Ancak bazı özel durumlar ve egzersiz durumunda yağ yakımını hızlandırdığı düşüncesiyle carnitine taksiyesi alınır. Carnitine ilk defa başlıyorsanız spordan 30 dk önce 500 mg kullanabilirsiniz. Fazla carnitine alımı sonucunda karaciğer değerleri AST, ALT yükselebilir. Sonucunda karaciğeriniz yağlanabilir. Carnitine yerine tüketebileceğiniz yağ yakımını hızlandıran besinler; ananas, greyfurt, nar, kivi, böğürtlen gibi meyveler; tam buğday unu, yulaf gibi tahıllar, tarçın, keten tohumu, köri, zencefil gibi baharatlar, yeşil çay, balık, kümes hayvanları, kuşkonmazdır.
- Çok iştahsız bir bebeğe sahibim. Süt dışında tüm hazır ve ev yapımı ek gıdaları istifra ediyor. Sağlıklı bir gelişime sahip olması için nasıl bir yol izlemeliyim?
Bebeklerin beslenmesi yetişkinliklerden farklıdır. Sindirim sistemi özellikleri ve kendilerinin yiyebilme yeteneklerinin az oluşu; bebeklerin diyetlerinde belirli yiyeceklerin bulunma zorunluluğunu beraberinde getirir. Bebeklerin gıdaları, yaşlarına göre hazırlanma konusunda ayrı özellikler gösterir. 0-6 ay yalnızca anne sütü ile beslenen bebek 6. aydan itibaren ek gıdalara geçirilir. İştahsız olan bebeğe zorla bir gıdayı vermek yarardan çok zarar verebilir. Kusma reaksiyonu gösteren bebeğin neden kustuğu öğrenilmesi için doktora danışılmalı, beslenmesi için bir diyetisyenden yardım istenmelidir.
- Hamileyim ve aşırı yemek yemeye başladım. Bu durum bana kilo aldırıyor. Beslenme şeklim çocuğumu da etkiler mi?
Hamilelik dönemi ile ilgili bilimsel çalışmalar, bu dönemlerde annenin beslenme durumu optimize edildiğinde, anne sağlığının uzun süreli korunabileceği, bebeğin sağlıklı doğması ve gelişmesi yönünden de olumlu sonuçlar alınabileceğini göstermektedir. Gebelikte annenin yeterli ve dengeli beslenmesi gerekir. Çünkü bebek, ihtiyacı olan besinin tümünü annesinden alır. Besinler anneden bebeğe plasenta yoluyla geçer. Gebelikte doğru beslenme; Bebeğin iyi gelişmesi ve annenin sağlığı, açısından hayati önem taşır. Bu hassas dönemde mutlaka doktorunuz ve diyetisyeniniz eşliğinde hamilelik sürecinizi tamamlayınız.
- Tüp mide ameliyatı olmayı düşünüyorum. Ameliyat sonrası beslenme ile ilgili çok farklı bilgiler var. Neye inanacağımı şaşırdım. Ameliyat sonrası nasıl beslenmeliyim?
Obezite cerrahisi kilo kaybını garanti etmez. Ameliyatın uzun vadeli başarısı için ameliyat sonrası beslenme kurallarına uyulması şarttır. Tüp mide ameliyatı sonrası beslenme şekli kişinin tolerans düzeyine göre farklılıklar gösterebilir. Tolerans düzeyine göre bazı gıdaların eklenmesi veya çıkarılması mümkündür. Ameliyattan sonraki 1 ay, beslenme açısından çok önemlidir. Bu sürede katı gıda alınmamalıdır. İlk 2 hafta sıvı diyet, sonraki 2 hafta yumuşak gıdalarla beslenilmelidir. Öğün saatlerinizi ve besin öğesi miktarlarını bu konuda uzman bir diyetisyen ile birlikte belirleyiniz.
- Farklı rahatsızlıklarımdan dolayı birçok ilaç kullanıyorum. İlaç emilimini arttıran veya azaltan yiyecekler var mıdır?
Diyet ve ilaç etkileşiminin açıklanabilmesi için öncelikle diyetin besin, besin öğesi ve besin değeri taşımayan öğeleri; ilacın ise tedavi edici ilaçların yanı sıra alkol ve diğer sosyal yönü olan ilaçları da kapsadığı kabul edilmelidir. İlaçların etken maddeleri bazı besinler ve besin öğeleri ile etkileşime girerek emiliminde azalma, gecikme veya artışa neden olabilir. Mesela greyfurt; bazı kalsiyum kanal blokerleri(felodipine, nicardipine, nifedipine, nimodipine, nisoldipine,verapamil), bazı benzodiazepinler(midazolam, triazolam), bazı hmg-coa reduktaz inhibitörleri(lovastatin,atorvastatin, simvastatin), saquınavir, siklosporin etkileşime girer. Bu ilaçları kullanırken greyfurt suyu içilmemelidir. Theophylline gibi ilaç kullanan bireylerde protein kısıtlamasına gidilmemelidir. İlaçtan en iyi şekilde faydalanabilmek için, besin öğesi ve ilaç etkileşiminin bilinmesi gerekir. Konuyla ilgili olarak, diyetisyenlerin yapabileceği önemli uygulamalar söz konusudur.
- Alkol tüketiminin kiloya etkileri nelerdir?
Alkollü içkiler, fermantasyona uğramış şekerli sıvılardan elde edilir. Bu şekerli öğeler meyve ve tahıllardan sağlanır. Vücuda alınan alkol kısa sürede mide ve ince bağırsaklardan kana emilir. Alkolün büyük çoğunluğu da karaciğerde metabolize olur. Bir gram alkol vücuda 7 kalorilik enerji verir. Bu; boş enerji kaynağıdır. Alkolle alınan enerji harcanmadığında fazlası yağ olarak depolanacaktır. Ayrıca alkol karaciğere de zarar verebilir. Sıklıkla tüketilen alkollü içkiler kilo almanıza neden olur. Ayrıca alkolün; sindirim, sinir, dolaşım sistemine, besin öğelerinin vücutta kullanılmasına da olumsuz etkileri vardır. Alkol tükettiğiniz günün sonrası da daha çok sıvı, süt ürünleri ağırlıklı bir diyet uygulamanız gerekir.
